Categorie: Ed van Veen

Observatie de Vlaamse Reus te Amsterdam.

De OBS de Vlaamse Reus is een basisschool waar heel veel kinderen tussen de middag de lunch gebruiken.

Er zijn dertien groepen waar kinderen tussen de middag overblijven. Dit betekent dat er dagelijks ruim 200 kinderen van dit aanbod van de school gebruik maken.

In november 2016 vonden er twee observaties plaats tijdens de overblijftijd. De eerste observatie betrof de groepen 1t/m 3  en vervolgens de groepen 4 t/m 8.

Het team bestaat uit  ongeveer  26 overblijfkrachten. Bijna elke groep heeft twee overblijfkrachten als begeleidster. De leiding van het overblijfteam is in handen van twee coördinatrices die dagelijks de overblijfkrachten ontvangen in de  teamkamer, vooraf mededelingen en instructies geven en na afloop van de overblijftijd met alle overblijfkrachten de belangrijkste gebeurtenissen bespreken.

De kinderen eten in hun eigen lokaal en mogen als ze klaar zijn met eten divers speelmateriaal gebruiken, voordat dat ze buiten gaan spelen.

De kleuters spelen op een apart speelplein en kunnen zo hun eigen kleuterspelletjes doen

De overige groepen spelen op een aantal speelvelden  achter de school, waar gevoetbald kan worden maar waar ook klim– en klautertoestellen zijn. Deze speelvelden zijn van de gemeente.

Door het grote aantal kinderen dat in de loop van de jaren is gaan overblijven is de pauze zo georganiseerd dat een aantal groepen eerst gaan buitenspelen en daarna gaan  eten en na een half uur volgt een wisseling van de groepen.

De taken van de overblijfkracht zijn: begeleiden van de kinderen tijdens het eten , de lokalen na het eten weer op orde brengen,  met de kinderen naar buiten gaan ,aldaar actief meedoen en surveilleren en vervolgens de kinderen weer naar de klas terug te brengen.

Wat mij opviel tijdens de observaties was de fijne en goede omgang met de kinderen. De meeste overblijfkrachten hadden een luisterend oor voor de kinderen en vele van hen zijn zeer geliefd bij de kinderen. Dit bleek uit de vele gesprekken die ik met de kinderen in de midden- en bovenbouw gevoerd heb.

Speciaal de begeleidsters van de kinderen van groep 7 en 8 gingen op een leuke, realistische wijze om met de verschillende pre pubers van deze groepen.

Er zijn in de Vlaamse Reus in het team van overblijfkrachten enkele overblijfkrachten die al meer dan 10 jaar aan de school verbonden zijn. Het team van overblijfkrachten is in de loop van de jaren weinig veranderd. Men vindt het gezellig met elkaar en de faciliteiten zijn er prima. Naast de wettelijk toegestane vrijwilligersvergoeding is ook de samenwerking  van de overblijfkrachten met de directie en het team en de twee coördinatrices een voorbeeld waarom  deze vrijwilligers  graag  bij de overblijf op deze school betrokken blijven.

Een of twee keer per jaar gaan het overblijfteam samen gezellig uit eten. Dit versterkt eveneens de teamband.

Deze observaties  werden verricht op  de dagen dat er voor het overblijfteam een opfriscursus georganiseerd was , waar praktisch alle vrijwilligers aan deelnamen  en waar hun ervaringen besproken werden  en aangevuld werden met nieuwe tips.

Vooral tips over hoe communiceer ik met opvallende kinderen. Wat zijn de valkuilen en waar kan of moet ik op letten.

Een aanbeveling naar aanleiding van deze observaties is het ontruimingsplan op te nemen bij de overblijf en door een BHV-er van de school de overblijfkrachten te informeren  hoe gehandeld moet worden bij een eventuele ontruiming van het gebouw.

Voor het overige is de organisatie en de uitvoering van de overblijf van de Vlaamse Reus een voorbeeld voor andere basisscholen.

 

Observatie Juliana van Stolbergschool te Waalwijk

foto_blog_1
In deze basisschool blijven dagelijks ruim 180 kinderen tussen de middag over. Deze worden dagelijks  begeleid door ongeveer 14 overblijfkrachten. Een coördinatrice is het aanspreekpunt en zorgt voor een goed verloop van de pauze. Ik heb  het overblijven drie keer bekeken en wat opvalt is dat er buiten veel speelruimte is voor de kinderen.

De kleuters gaan eerst eten en spelen dan op hun eigen plein met daarbij een  grote speelweide. De midden –en bovenbouw kinderen spelen aan de achterkant van school. Daar is o.a. een voetbalkooi en een tafeltennistafel en kunnen vanuit de schuur andere speelmaterialen gebruikt worden.

De kinderen eten in hun eigen klas en er zitten ongeveer  15 overblijf kinderen per groep, waar bijna overal  een begeleidster aanwezig is.

De overblijfkrachten zorgen voor een fijn , gezellig pedagogisch klimaat, tijdens het eten. De overblijfkrachten hebben een luisterend oor, helpen de kinderen, hebben een vaste groep en houden de presentie van de kinderen bij.

De basisregels: zitten tijdens het eten, samen in een groepje eten en luisteren naar de overblijfkracht werd  in bijna alle groepen door de kinderen  nageleefd. In de meeste groepen had de begeleidende ouder ook  even de gelegenheid om met de kinderen een praatje te maken.

Alle overblijfkrachten hebben een basistraining gevolgd en hebben een VOG ingeleverd bij de directie van de school. Regelmatig zijn er bijeenkomsten o.l.v. de coördinatrice om actuele aandachtspunten te bespreken.

 

Enkele tips:

Een extra overblijfkracht  aanstellen die meehelpt bij de 4 kleutergroepen en/of de presentie van alle groepen noteert.

Veel kinderen krijgen tijdens de overblijf melk geschonken

In veel basisscholen nemen de overblijfkinderen zelf hun drinken mee. De overblijfkrachten hebben dan meer tijd voor de kleuters als dat zich bezig moeten houden met organisatorische zaken.

Een ander advies is de ontruiming van het gebouw tijdens de overblijf jaarlijks  met alle overblijfkinderen en overblijfkrachten te oefenen.

Tevens is de overblijfgroep bezig met  het ontwikkelen van een slechtweerplan.

Wanneer bovengenoemde adviezen zijn uitgewerkt zal er ongetwijfeld een keurmerk aan de overblijf van deze school worden toegekend.

Observatie basisschool de Balein in de Rijp

De Balein is de naam van de fusieschool St. Jozef en De Baanbreker in de Rijp. Op 1 augustus 2015 is deze school officieel van start gegaan. De overblijfgroepen van de twee scholen zijn bij elkaar gevoegd. Dit proces van samenwerking is onder leiding van de huidige directrice prima verlopen. Zij begeleidt en ondersteunt de overblijfgroep, die dagelijks aangestuurd wordt door twee coördinatrices.

Enkele gegevens:

Er blijven dagelijks meer dan 100 kinderen over in een grote gemeenschapsruimte.

De kleuters worden opgehaald uit de klassen.

Er zijn dagelijks 10 – 12 overblijfkrachten aanwezig, die tijdens het eten de presentie controleren en aan de tafels bij de kinderen vaak mee eten en zorgen dat het eten in een gezellige sfeer verloopt.

Voor het overblijven (TSO) maken de overblijfgroep van het online systeem ‘overblijven

met Edith’. De kosten van het overblijven zijn op dit moment €1,80 per overblijfmoment. In het nieuwe schooljaar wordt de bijdrage opnieuw vastgesteld met goedkeuring van de oudergeleding van de MR.

Een aantal  kwaliteitskenmerken vallen op  tijdens het buitenspelen na het eten.

De kleuters hebben een aparte speelruimte en er is gezorgd voor zoveel mogelijk variatie in het speelgoed.

Voor de overige groepen is er veel speelruimte, waardoor kinderen zich bezig kunnen houden met verschillende balspelen (zie onder staande video).

Er zijn enkele speel- en klim toestellen die veilig en stevig staan, waar aan de kinderen zich “geen buil” aan kunnen vallen.

Er zijn ook enkele bankjes  waar de kinderen even niets kunnen doen of een stripverhaal kunnen lezen.

Aangezien de speelruimte vrij groot is, is het voor de overblijfkrachten noodzakelijk verspreid te surveilleren.

Onder leiding van de coördinatrices  wordt de uitvoering  van de overblijf in samenwerking met de overblijfkrachten uitgewerkt. De organisatie wordt momenteel regelmatig geëvalueerd om eventueel verbeteringen aan te brengen.

De overblijfgroep bestaat  uit een “” bevlogen”” groep ouders, die de kinderen kennen, goed samenwerken en de taken onder elkaar verdelen.

De overblijfkrachten zorgen door hun optreden en communicatie met de kinderen voor een fijne sfeer tijdens de overblijftijd.

In gesprekken met enkele overblijfkinderen van groep 7 werd dit ook bevestigd. Ze zijn tevreden over de organisatie, maar vooral ook over de aangeboden speelruimte en spelmogelijkheden op de speelplaatsen.

Een aandachtspunt betreft de oefening van de ontruiming van het gebouw tijdens de overblijftijd.

De basisschool de Balein is en blijft een voorbeeldschool voor de overblijf.

De school ontving reeds twee keer een gouden ster als keurmerk voor de organisatie en uitvoering van de overblijf.

 

 

Observatie Brede School de Kinkerbuurt

De brede School Kinkerbuurt zijn er veel kinderen die dagelijks tussen de middag overblijven. De coordinatrice Sandra Wouters heeft de leiding over een team van 33 mensen. 30 mensen staan op de groep en Sandra is erg gelukkig met 2 assistenten, die de boel draaiende houden als ze er een keer niet aanwezig kan zijn. Ook is ze erg blij met de 3 mannen die in het team zitten.
Op elke groep staan 2 mensen, in totaal op 14 groepen. De meeste werken 4 dagen per week, een enkeling werkt 2 dagen en kunnen elkaar prima aanvullen. Dit is voor de kinderen erg fijn, zij hebben vaste juffen op de groep, wat ze vertrouwen en veiligheid biedt.
Ik heb dit schooljaar drie keer een overblijftijd geobserveerd.
Een keer bij de 5 kleuterklassen ,vervolgens een keer bij de middenbouw groepen en tenslotte bij de bovenbouwgroepen.
Een gedeelte van het verslag n.a.v. de observatie bij de kleuters
“”‘Eerst gingen drie kleutergroepen buitenspelen en twee kleutergroepen eten en rond 12.30 uur gingen de speelgroepen naar de klas om te eten en de kinderen die gegeten hadden op de speelplaats spelen. Een verstandig besluit om de vijf overblijfgroepen niet tegelijk te laten spelen. Nu is er voor de kleuters meer speelruimte en kunnen de kleuters tijdens het spelen ook beter begeleid worden.
Elke groep wordt begeleid door twee overblijfkrachten. Veel van deze overblijfkrachten hebben tijdens het eten contact met de kinderen. Ze zitten bij de kinderen aan tafel en maken een praatje. Ze geven bijzonderheden door aan de leerkracht, hanteren de regels, maken tafels schoon na het eten , bedenken activiteiten. Ze vegen het lokaal aan en checken de presentielijst, helpen om drinkbekers open te maken en houden in de gaten of er genoeg wordt gegeten en gedronken en geven extra aandacht aan de kinderen die dat nodig hebben.
Wat opvalt is de grote mate van keuzemogelijkheden van spel na het eten in de verschillende klassen: van knikkerbaanspel tot lego, Kapla, Knex-speelgoed, knippen, met stiften kleuren etc. Zo kunnen de kinderen zich fijn ontspannen. Ook was er een overblijfkracht die met een paar kleuters uit een prentenboek ging voorlezen.””
Er blijven dagelijks honderden kinderen tijdens de lunchpauze over op deze school. Onder leiding van de coördinatrices Sandra en Zainab wordt het overblijven aangestuurd. Onder hun leiding wordt ook regelmatig kritisch met de overblijfkrachten naar hun eigen functioneren gekeken en gewerkt aan teambuilding. Deze overblijforganisatie is daarmee een mooi voorbeeld van een lerende en professionele organisatie.
Tot slot is dit team van overblijfkrachten ook een geslaagd voorbeeld van integratie van verschillende culturen die in goed overleg de overblijfkinderen begeleiden. De Kinkerbuurtschool kan trots zijn op deze groep overblijfouders.

Observatie in de Angela school te Echt (vlakbij Sittard).

Sinds een aantal jaren kom ik jaarlijks het overblijven observeren op de genoemde school. Daaraan wordt meestal  een workshop gekoppeld. De school is gevestigd in een voormalig nonnenklooster en gemoderniseerd tot een basisschool.

Van de ruim 220 leerlingen blijven er dagelijks bijna 160 kinderen over. Hiervoor is een behoorlijke organisatie vereist. De ruim 50 kleuters eten in een grote hal en zitten gezellig aan tafeltjes met elkaar te eten. Bijzonder is wel dat het drinken voor de kinderen door de overblijf wordt geleverd. De overblijfkrachten verzorgen dit vooraf. Ditzelfde geldt ook voor de overige groepen. Het bijzondere is dat het overblijfgeld per kind niet meer is dan 1 euro per dag, een bedrag dat  bij het overblijven op de meeste basisscholen veel hoger is.

De kleuters spelen na het eten apart op een buitenplein. Is het slecht weer en kunnen de kleuters  niet buiten spelen, dag gaan ze in de hal spelen waar een groot aanbod is van spelmogelijkheden. Naast kleuren, tekenen  is het  gebruik van barbies mogelijk. Ook de speelzaal wordt gebruikt voor spelletjes o.l.v. van een van de  overblijfkrachten. Twee kinderen van groep 8 ondersteunen de overblijfkrachten dagelijks tijdens het spelen van de kleuters.

Tijdens een observatie heb ik ook vaak gesprekjes met de oudere overblijfkinderen, waarbij gevraagd hoe zij de organisatie vinden.De kinderen van groep 8 waren tevreden over de dagelijkse vrije keuze binnen of buiten spelen, over het aanbod van speelmaterialen en over de begeleiding door n de ouders. De jongens vonden alleen dat er te weinig speelruimte is om te kunnen voetballen. De kinderen mogen na het eten kiezen tussen binnenblijven of buitenspelen. Binnen is er een voetbalspel, tafeltennistafels; er zijn stripverhalen en oneindig veel spelletjes.

Alle overblijfkrachten hebben een VOG  ingeleverd en de basistraining voor overblijfkrachten gevolgd. Ieder schooljaar  wordt er een workshop gevolgd zoals: Omgaan met opvallend gedrag, EHBO-activiteiten en soms een opfriscursus. Ook de ontruiming van het gebouw wordt ieder schooljaar tijdens de overblijf een keer geoefend. Momenteel zijn er twee coördinatrices die dagelijks als aanspreekpunt fungeren voor de ruim 12 overblijfkrachten per dag. Veel van de overblijfkrachten zijn al jaren verbonden aan de school maar ook nieuwe jonge ouders melden zich aan als overblijfkracht. De  school het reeds twee keer een keurmerk ontvangen (gouden ster voor de organisatie en de uitvoering van de overblijf).

Een  van de sterke zijden in deze school is de samenwerking  tussen team, directie en de overblijfkrachten. Zijn er echt onoverkomelijke problemen met het gedrag van kinderen dan kan de overblijfgroep ”terugvallen” op team en directie.

Misschien niet overal gebruikelijk maar de directeur van de school is vaak aanwezig tijdens bijeenkomsten van de overblijfkrachten en ook geïnteresseerd in het wel en wee van hen.

Tijdens de laatste observatie is aangegeven dat de vele voetballers van groep 7 en 8 beter tussen de middag na het eten op een braak liggend terrein tegenover de school zouden kunnen gaan voetballen. Op het huidige schoolplein spelen ruim 100 overblijfkinderen van groep 3 t/m 8. Indien de voetballende overblijfkinderen ergens anders gaan spelen, ontstaat er meer speelruimte voor de overige kinderen. Er wordt naar oplossingen gezocht.

Al met al een voorbeeldschool voor het overblijven.
 

 

Observatie in de Bonifatiusschool te Spanbroek.

Het is leuk een observatie te doen op een dorpsschool. In januari was ik in Spanbroek , voor een basistraining in de Bonifatiusschool, en in de lunchpauze heb ik het overblijven in deze school bekeken. waar bleek dat van de ruim 300 leerlingen er maar een klein gedeelte gebruik maakt om de lunchpauze in de school door te brengen.

De organisatie en de uitvoering van de overblijf in de Bonifatiusschool zijn prima geregeld. Er waren vandaag voor 32 kinderen en 3 overblijfkrachten in een overblijflokaal die tijdens het eten goed contact hadden met de overblijfkinderen en dat deden op een prettige wijze.
De kinderen van groep 1 t/m 8 zaten gezamenlijk in een overblijflokaal.
Zijn er meer dan 35 leerlingen voor het overblijven dan is er een tweede ruimte beschikbaar. De oudere kinderen gaan dan eten in de hal.

Er was een presentielijst om de aanwezigheid van de opgegeven kinderen te controleren.

De overblijfbetaling vindt plaats door middel van bonnen ter waarde van één keer overblijven. De bonnen kunnen gekocht worden in boekjes van 10 stuks. De bonnenboekjes zijn elke 1e dinsdag en 1e vrijdag van de maand bij de inschrijving te koop in de grote leshal. In de schoolkalender, nieuwsbrief en op de agenda van de website staat vermeld wanneer de boekjes verkocht worden Deze wijze van werken bevalt de overblijfkrachten goed , aangezien een van overblijfouders bij betaling van de bonnen contact heeft met de ouders van de overblijfkinderen .
Bij het invoeren van de digitalisering van de betaling verdwijnt dit contact. Een reden waarom sommige basisscholen bij de overblijf niet kiezen voor digitalisering.

Naast de organisatie was ook het pedagogisch klimaat “dik in orde”, want:

1) De overblijfkrachten aten met de kinderen mee in een groepje.
2) Ze praatten gezellig met de overblijfkinderen.
3) Er werden complimentjes gegeven.
4) Waar nodig, werden de kinderen herinnerd aan de afspraken
5) Elk kind ruimde zijn eigen spullen op.

De kinderen konden , na het eten, kiezen om binnen of buiten te gaan spelen. Het aanbod binnen was vrij groot namelijk: biljarten , een voetbaltafel, stempelen ,kleuren ,tekenen , vlechten ,plaatjes plakken enz.
Vandaag speelden ruim 10 kinderen binnen.
Sommige kinderen speelden eerst op de speelplaats en gingen na een tijdje naar binnen om in het overblijflokaal te spelen. Dit alles verliep in een rustige sfeer.
Een van de overblijfkrachten was bij het spelen in het overblijflokaal en de overige hielden op de speelplaats toezicht.
Buiten is er veel speelruimte met klimtoestellen , een mogelijkheid tot voetballen en wat speelmateriaal
Er is een slechtweer plan als er niet buiten gespeeld kan worden, vanwege erg slecht weer.

Tenslotte was is er nog het advies de ontruiming van het gebouw een keer per school jaar te oefenen tijdens de overblijftijd.
De overblijf in de Bonifatiusschool te Spanbroek voldoet aan verschillende kwaliteitscriteria voor een goede overblijf .

Observatie GBS de Waterspiegel te Almere

Op donderdag 26 november jl. heb ik het overblijven van basisschool De Waterspiegel geobserveerd en nabesproken met de twee coördinatrices, Oostke en Armanda. In deze school observeer ik minimaal een keer per schooljaar het overblijven.

Er maken van de 145 kinderen dagelijks bijna 130 kinderen gebruik van de lunchpauze tussen de middag. De overblijfkrachten komen in het overblijflokaal tijdig bij elkaar om samen het logboek door te nemen.

Aangezien er per dag verschillende overblijfkrachten actief zijn, is er voor gekozen om na iedere overblijftijd de positieve en negatieve ervaringen van de begeleiding met elkaar te bespreken en afspraken die er gemaakt zijn met kinderen te noteren in het logboek.

Het overblijflokaal is, sinds kort, versierd met een aantal kinderschilderijen en aan de wand hangt een overzicht van de overblijfafspraken, wie de BHV-ers van de school zijn en op welke dag ze aanwezig zijn. Ook staan er instructies hoe te handelen als het alarm van de school afgaat en het gebouw ontruimd moet worden.

De leerkrachten eten met de kinderen en in de groepen 1/2, 2/3 en 4/5 zijn ze slechts een kwartier aanwezig waarna een overblijfkracht de begeleiding tijdens het eten van de leerkracht overneemt.

Na het eten gaan de verschillende groepen buitenspelen onder begeleiding van de overblijfkrachten. Het buiten speelmateriaal is klaar gezet voor de kinderen.

Het grote speelplein is verdeeld in twee zones. Een speelzone voor de kleuters met o.a. een zandbak, een klimrek, kleden, een zithoekje, steppen en karretjes. De andere speelzone is voor kinderen van groep 3 t/m 8 waar naast balspelen, zoals handballen, basketbalnet, voldoende ruimte is om te spelen. Er mag in deze zone niet gevoetbald worden en daarom gaan er elke dag 16 kinderen van groep: 5 t/m 8 naar een soort stenen voetbalveld in de wijk. De loopafstand is ongeveer 6 minuten.

Vandaag was een heerlijke zonnige dag en dat was merkbaar aan de kinderen tijdens het buitenspelen

Veel kleuters speelden in de zandbak, er werd kleden neergelegd om heerlijk in de zon te zitten, de karretjes en stepjes werden veelvuldig gebruikt. Een van de overblijfkrachten organiseerde en speelde samen met de kinderen een partijtje handbal. In een rustig hoekje zat een meisje schooltje te spelen met enkele klasgenoten.

Op het plein waren er constant 4 overblijfkrachten aanwezig. Een vijfde ging met een groep kinderen naar het stenen voetbalveld. De zesde overblijfkracht zorgde voor het klaarzetten van het speelmateriaal in de school (het overblijflokaal).

De overblijfkinderen mogen om kwart voor een er voor kiezen om als ze dat willen van buiten naar het overblijflokaal te gaan om een activiteit te doen. Kleuren, tekenen, met autootjes spelen, kapla gebruik, Donald Ducks lezen enzovoorts.

Ondanks het zonnige weer werd er door een groot aantal kinderen gebruik gemaakt van deze mogelijkheid. Vooral het inkleuren van kleurplaten is er in trek (Sinterklaas). Om 1 uur werden zowel op het speelplein als in het overblijflokaal alle gebruikte materialen door kinderen o.l.v. van een overblijfkracht op geruimd. Even later werden de kinderen opgehaald door de leerkracht van de groep voor de middaglessen. Na afloop kwamen de zes overblijfkrachten weer in het overblijflokaal bij elkaar om kort aan te geven hoe de overblijf verlopen was.

In de nabespreking heb ik aangegeven dat de organisatie prima geregeld is. Er is een grote keuze van spelmogelijkheden en het contact met de kinderen is prettig.

Enkele tips zijn er ook gegeven zoals de ontruiming van het gebouw tijdens de overblijf een keer per schooljaar te oefenen met de kinderen en de overblijfkrachten.

Ook is het advies om de overblijfkracht die de voetbalkinderen begeleidt , te voorzien van enkele EHBO-attributen en een telefoon. Nog beter is het met twee overblijfkrachten deze groep te begeleiden.

Ed van Veen

Observatie basisschool de Bron te Amsterdam

Op vrijdag 25 september jl. heb ik het overblijven van basisschool De Bron geobserveerd en nabesproken met de twee coördinatrices, Najat en Norra. Op deze school begeleid ik het overblijven al enige jaren.

De Bron is een goede en gezellige buurtschool in het hart van de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. Het overblijven op deze school vindt tussen 12:00 en 12.55 uur plaats. De kinderen blijven onder begeleiding van een overblijfkracht in hun klas/bouw als huiskamer. Tijdens de overblijf gelden dezelfde omgangsvormen als tijdens de schooltijden. Het belangrijkste uitgangspunt is dat de kinderen het leuk en prettig vinden om over te blijven.

Bij groep 3 trof ik twee wat verschillende overblijfsituaties aan. In de ene groep zaten de kinderen rustig te eten. In de andere groep, die groter was, liepen de kinderen tijdens het eten en was het wat rumoeriger. De tweede overblijfkracht van deze groep kwam pas na twaalven aan, waardoor de andere overblijfkracht er even alleen voor stond. Dit is nabesproken met de twee coördinatrices. Een overblijfkracht die te laat komt, kan natuurlijk niet.

In groep 4/5 werd er na het eten vrolijk gedanst onder leiding van een overblijfkracht. De kinderen mochten hierbij ook aangeven welke liedjes ze wilden hoorden. Het geheel maakte een gezellige indruk.

In groep 5 was het wat onrustiger. Dit kwam doordat er geen speelmateriaal voor de kinderen was. Zij mochten, na het eten, niet het materiaal van de school gebruiken. Het is belangrijk dat er voor materiaal gezorgd wordt, want het was nu duidelijk te zien dat dit verveling tot gevolg had bij de kinderen. Eén jongen was ook even de klas uitgestuurd door de overblijfkracht.

In groep 7 heerste een ontspannende en gezellige sfeer, maar werd er tijdens het eten al een spelletje vier-op-een-rij gespeeld. De kinderen moeten voortaan eerst eten, daarna is het tijd voor leuke dingen zoals een spelletje doen. Op mijn vraag wat er anders zou kunnen bij het overblijven, gaf een meisje aan dat het nog wel iets rustiger kon zijn bij het naar binnen gaan na het buitenspelen.

Over het algemeen verliep de organisatie van het overblijven goed, zo heb ik de coördinatrices na afloop verteld. Twee leerkrachten die ik kort gesproken heb (uit groep 3 en 7) waren ook tevreden over hoe het overblijven loopt. Dit is in het verleden wel eens anders geweest, gaf de leerkracht uit groep 3 aan.

Tijdens de nabespreking met Najat en Norra heb ik het ook nog kort gehad over het inwerken van nieuwe overblijfkrachten. Er is net een nieuwe overblijfkracht gestart en zij werd geplaatst in groep 8. Navraag levert op dat dit een bewuste keuze is: in deze groep blijven maar weinig kinderen over, vaak ook kinderen van overblijfkrachten. Het is in dit geval dus een vrij makkelijke groep.

Ik heb nog een aantal tips gegeven, zoals bijvoorbeeld het laten proefdraaien van een overblijfkracht voor een periode van twee weken om te kijken of het bevalt aan beide kanten. Ook moet een overblijfkracht voordat zij begint op de hoogte te zijn van de regels die tijdens het overblijven gelden.

 

Al met al maakt de school het uitgangspunt van gezellig en leuk overblijven zeker waar.

 

 
Ed van Veen

TSO-observatie De brede school Rosa Boekdrukker te Amsterdam

In november 2014 heb ik een basistraining gegeven aan alle overblijfkrachten van deze school. Daarvoor had de school het besluit genomen de vele overblijfkinderen die aanvankelijk in enkele ruimtes aten te laten eten in hun eigen lokaal. Een goed besluit want de groepen werden daardoor een stuk kleiner. In de vijf kleuterklassen eten er nu per groep ongeveer dagelijks 15-17 kinderen. Per dag maken ongeveer 150 kinderen van de school gebruik van de overblijfmogelijkheid.

In alle groepen werden nu twee overblijfkrachten aangesteld die de kinderen begeleidden zowel tijdens het eten als tijdens het buitenspelen. Iedere overblijfkracht heeft een V. O. G ingeleverd bij de directie van de school.Veel overblijfkrachten, ongeveer 20 per dag, begeleidden iedere dag dezelfde groep kinderen.

Na de basistraining bezocht ik maandelijks een of twee keer het overblijven waarbij de overblijfkrachten, eventueel individueel, gecoacht werd in de communicatie met de kinderen , het omgaan met opvallend gedrag van kinderen en op welke wijze zowel binnen als op de speelplaats er gespeeld kan worden met het het beschikbare speelmateriaal.

Na iedere observatiebezoek volgde een kort verslag aan Karin, leerkracht van de school die het onderdeel overblijven in haar portefeuille heeft en naar de directie ,over de ontwikkeling van verschillende aspecten van het overblijven maar ook over de aandachtspunten die eventueel verbeterd zouden kunnen worden.

Een paar voorbeelden: iedere dag tijdig aanwezig zijn om met elkaar afspraken te maken over bezetting van de groep, bespreken hoe nieuw speelgoed gebruikt en verdeeld wordt. Een korte nabespreking, na het overblijfuurtje, waarin gesproken werd hoe de begeleiding van de kinderen verliep, eventueel probleempjes met elkaar bespreken over het gedrag van kinderen of andere zaken.

In maart van het afgelopen schooljaar (2014-2015) werden twee overblijfkrachten uit de groep aangesteld als coördinatrice. Aanvankelijk als proef maar met ingang van het nieuwe schooljaar 2015-2016 is deze aanstelling definitief geworden.

Zij zijn , afwisselend, twee dagen vrij van het begeleiden van een groep en houden zich dan bezig met het helpen van de overblijfkrachten, verzorgen kinderen met ongelukjes, zijn ook direct aanspreekpunt bij gedragsproblemen van kinderen in een groep en werken nieuwe overblijfkrachten in.

Zij hebben een korte scholing gehad om als coördinatrice te kunnen werken en zijn op de hoogte van de wet, veiligheidsvoorschriften en het aanwezige speelgoed en observeren tussen de middag de dagelijkse gang van zaken.

Er zijn er regelmatig bijeenkomsten met Karin die namens de directie/ school overleg heeft met beide coördinatrices. Tevens wordt in de maandinfo van de school verslag gedaan van de veranderingen in het afgelopen schooljaar.

Het overblijven in de Brede school Rosa Boekdrukker is in ruim een half jaar veranderd in een gestructureerde organisatie met een groep gemotiveerde overblijfkrachten, die met plezier en takt de kinderen begeleiden.

De verwachting is dat in dit nieuwe schooljaar, bij voortzetting van dit beleid   de school meedingt naar de toekenning van een ster (zie www.tso-voorbeeldschool.nl).

Bijzondere observaties schooljaar 2014-2015:

De Brede school Rosa Boekdrukker heeft een schitterend ingericht speelplein in Amsterdam-West waar de overblijfkinderen van groep 3 t/m 8 gebruik van maken tijdens lunchpauze.

 

In de Angelaschool te Echt eten ruim 60 kleuters van de school in een grote eetzaal. Er wordt tijdens het eten drinken aangeboden.